Co zobaczyć w Kairze – wirujący derwisze, meczety i Kair koptyjski

788

Jeśli miałabym podpowiedzieć komuś co zobaczyć w Kairze, to największych przeżyć dostarczyli wirujący derwisze, a Kair przedreptany niespiesznie szlakiem tysiącletnich meczetów okazał się baśniowy. O świcie usłyszałam głośny śpiew, jeszcze przez chwilę nie rozumiałam co się dzieje. Pobiegłam do okna zanim zrozumiałam, że dobiega z głośników, a muezin nie śpiewa pod oknem. „Zaświadczam, że nie ma Boga prócz Allaha”.

Ale i tak poczułam ciarki. Bo nieważne jakiego boga się wysławia i jaką ma moc. Wysławia się od zarania dziejów, na całej kuli ziemskiej, bo bóg jest ludziom potrzebny. Usłyszeć ważne przesłanie, zanim wstanie słońce, wyśpiewane głośno, to budzi pokorę, nawet jeśli religia jest nam kompletnie obca. To samo czułam w świątyniach Majów i pod Ścianą Płaczu. Bo żarliwe sacrum porusza nie tylko osoby wierzące, to spektakl.

Nie przywiązujcie zatem zbytniej uwagi do rzeczy materialnych, miejcie szacunek dla siebie i innych. Pamiętajcie o tym zawsze, jesteście braćmi.

Kiedy w Medynie zbudowano meczet, szukano sposobów wzywania wiernych na modlitwę. Żydzi dują w róg, Chrześcijanie biją w dzwony, więc Muzułmanie postanowili użyć głosu człowieka.

Trzy największe religie: judaizm, chrześcijaństwo i islam, mają wspólne korzenie. Żydzi wciąż czekają na Mesjasza, Chrześcijanie doczekali się Zbawiciela w osobie Jezusa, a Muzułmanie?

Muzułmanie wierzą, że Bóg posyłał proroków, którzy mieli powiedzieć ludziom, że istnieje tylko jeden Bóg. Pierwszym prorokiem był Adam, a po nim cała galeria: Mojżesz, Dawid, Izajasz i Jezus, wysłany do narodu izraelskiego.

Ludzie nie zrozumieli przesłania, dlatego Bóg wysłał ostatniego proroka – Mahometa, nazwanego „Pieczęcią Proroków”.

Koran jest księgą, w której od półtora tysiąca lat nie została zmieniona ani jedna literka. Moje mocno uproszczone definicje były wystarczające w rozmowach z Muzułmanami i zdarzało się mi usłyszeć, że nieważne są różnice, bo Bóg jest jeden i ten sam.

Meczet Al Azhar – Oto co zobaczyć w Kairze

Meczet Al‑Azhar został wzniesiony w 970 roku przez dynastię Fatymidów, prawdopodobnie nazwano go na cześć Fatimy, córki proroka Mahometa. Dziś Kair bywa nazywany „miastem tysiąca minaretów”.

Medresa przy Al‑Azhar od wieków pełni rolę jednego z najważniejszych ośrodków nauki islamskiej. Obecnie uczy się tu około 90 000 studentów. Przez ponad tysiąc lat uczelnia wykształciła tysiące wybitnych uczonych, a od 1962 roku mogą tu studiować także kobiety. Poza tradycyjnymi przedmiotami, prawem islamskim, teologią i językiem arabskim, w programie znajdują się też nauki ścisłe, medycyna oraz współczesne języki zachodnie.

Przydatna informacja dla odwiedzających: Meczet nadal pełni funkcję religijną, więc zwiedzając warto szanować zasady ubioru (ramiona i kolana zakryte; kobiety często proszone są o chustę na głowę) oraz unikać odwiedzin w czasie piątkowej modlitwy.

Na teren meczetu wchodzi się boso, przygotuj się na zostawienie butów przy wejściu. Zwiedzanie może być ograniczone w niektórych częściach kompleksu, dlatego lepiej upewnić się na miejscu lub skorzystać z lokalnego przewodnika.

Lokalizacja: Meczet Al‑Azhar znajduje się w historycznej części Kairu, w dzielnicy Islamic Cairo (Stare Miasto). Najwygodniej dotrzeć tam taksówką, Uberem/Careem lub metrem — stacja Al‑Azhar i krótki spacer prowadzą prosto do kompleksu. Jeśli zastanawiasz się co zobaczyć w Kairze, bardzo polecam.

Meczet Ahmad Ibn Tulun

Przybyli z Mezopotamii i założyli dynastię Abbasydów. Nastąpiła era rozkwitu kultury Islamu, czas naukowców, filozofów i inżynierów.
Jednym z najsłynniejszych zabytków tamtych czasów jest meczet zbudowany budowany przez Ahmada ibn Tuluna, gubernatora Egiptu w latach 868-884.

Legenda mówi, że Ibn Tulun siedząc wśród swoich dygnitarzy, nawijał bezmyślnie kawałek pergaminu na palec. Złapany na nieuwadze, odpowiedział zmieszany, że właśnie zaprojektował minaret.

Unikalny minaret meczetu wznosi się nad łukami. Jest owinięty spiralnymi schodami . Takie minarety budowano w Mezopotamii. W centrum znajduje się kopuła, pod którą jest basen do rytualnych ablucji.

To najstarszy meczet kairski zachowany w oryginalnym kształcie. Zajmuje 26 318 m², prawie 3 hektary! Jest największym meczetem Kairu i trzecim na świecie pod względem zajmowanej powierzchni. W głębi łuków ukryte są sale modlitewne, po jednej na każdej z czterech stron.

Meczet znajduje się na wzgórzu Gebel Yashkur ( Wzgórze Dziękczynne). Według legend na tym miejscu osiadła Arka Noego. To naprawdę warto zobaczyć w Kairze.

Wirujący derwisze z Kairu – Co zobaczyć w Kairze

Spektakl w wykonaniu wirujących derwiszy odbywa się  na Starym Mieście, w  XVI-wiecznym karawanseraju, zbudowanym przez sułtana  Al Ghouri.  

Członkowie religijnych bractw muzułmańskich – wirujący derwisze – od XI wieku się modlą w szczególny sposób. Ich modlitwą jest śpiew i taniec. Wirujący derwisze to niezwykły widok, ekstaza która łączy ducha i ciało.

Przedstawienie zaczyna się od prostych tańców, którym towarzyszy gra na tradycyjnych instrumentach,  wirujący derwisze ubrani w białe stroje poruszają się lekko i niespiesznie. Stopniowo muzyka przybiera na sile, a wirujący derwisze zaczynają tańczyć bardziej dynamicznie. 

Tancerze obracają się coraz szybciej i wchodzą w trans. Wirowanie i wypowiadane słowa modlitwy przenoszą wirujących derwiszy w inny wymiar, wyzwalają od ziemskich spraw.

Taniec przypomina ruch planet wokół słońca. Tancerz podczas wirowania rozwiązuje i usuwa cztery różne spódnice w trakcie spektaklu, które symbolizują cztery pory roku.

Kierunek przeciwny do wskazówek zegara ma przypominać ruch wokół „Kaaba” ( święte sanktuarium w Mekce). Tancerz unosi  jedną ręką, drugą opuszcza w dół,  oznacza to połączenie nieba i ziemi.

Podczas końcowej części wirujący derwisze poruszają się gwałtownie w obrotach, utrzymując spódnice w górze przez 45 minut! Ich dusza otwiera się na miłość do boga. To najważniejsze z listy miejsc pod tytułem – Co zobaczyć w Kairze.

Bilety na pokazy wirujących derwiszy w karawanseraju Al‑Ghouri można zwykle kupić bezpośrednio na miejscu (w kasie karawanseraju) oraz online za pośrednictwem stron organizatorów i lokalnych biur podróży.

Zielone oazy – najpiękniejsze parki w Kairze

 Wielomilionowe miasto przytłacza. Szaleni kierowcy zawracają pod prąd na zatłoczonej ulicy, wszyscy trąbią, powodując nieprawdopodobny hałas. Niezwykłe rośliny są przykryte grubą warstwą kurzu. Taki jest Kair. Na szczęście posiada zielone oazy, to jest to co zobaczyć w Kairze warto.

Prawdziwe wytchnienie można znaleźć nieoczekiwanie, wystarczy skręcić z gwarnej ulicy w wąską alejkę, przejść przez bramę lub wejść na dziedziniec jednej z licznych kairskich rezydencji. W tych zakątkach miasto zwalnia oddech: palmy i bougainvillea rzucają przyjemny cień, a powietrze staje się chłodniejsze i świeższe. Spacerując po ogrodach można natrafić na ukryte kawiarnie i małe targi z lokalnymi przysmakami, kelner w białym uniformie poda świeży sok z mango albo miętową herbatę, a hałas ulicy nagle zdaje się należeć do innego świata.

Takie miejsca wyglądają jak oazy w środku betonu, pary siedzą na ławkach, dzieci biegają po trawnikach, a mieszkańcy czytają gazety w cieniu drzew. Ich atmosfera jest spokojna i nieco nostalgicza, przypominając, że nawet w najbardziej chaotycznym mieście można znaleźć kawałek spokoju i naturalnego piękna. To idealne miejsce, by odpocząć między zwiedzaniem meczetów i bazarów, nabrać sił, ochłonąć po skwarze i poczuć codzienne życie Kairu z innej perspektywy.

Lista parków z mojej listy- co zobaczyć w Kairze.

1. Orman Botanical Garden (ogród botaniczny Orman) — założony w 1875
   Adres: Orman Garden, Giza University Campus, Giza, Cairo Governorate, Egypt
2. Giza Zoo (Ogród Zoologiczny w Gizie) – otwarty w 1891 (rozbudowywany od tamtej pory)
   Adres: Giza Zoo, Giza Zoo St (Zoo St), Giza, Cairo Governorate, Egypt
3. Azhar Park (Park Al‑Azhar) — przestrzeń publiczna przekształcona i oficjalnie otwarta jako park rekreacyjny w 2005 (rewitalizacja zabytkowych terenów)
   Adres: Al-Azhar Park, Salah Salem St, Darb al-Ahmar, Old Cairo (Islamic Cairo)
4. Al-Andalus (Al-Andalus Park / Gezira Island green spaces) — teren zielony na wyspie Zamalek/Gezira o historycznych założeniach (częściowo rozwijany od początku XX wieku)
   Adres: Al-Andalus Park, Gezira Island (Zamalek), Corniche El Nil, Cairo Governorate, Egypt
5. Ismailia Garden (Ismailia Gardens / Garden of Ismailia) — historyczne ogrody z XIX/XX w. (części założone w okresie królewskim)
   Adres: Ismailia Gardens, Qasr El Nil St, Downtown / Abdin area, Cairo, Egypt
6. Tahrir Square green spaces (skwery przy Muzeum Egipskim / Al‑Tahrir) — modernizowane w różnych okresach, centralne skwery w rejonie placu Tahrir
   Adres: Tahrir Square (Green areas near the Egyptian Museum), Tahrir Square, Downtown Cairo, Egypt
7. Al-Azhar Park (małe ogrody i tereny przyległe, różne etapy rozwoju) —
   Al-Azhar Park, Salah Salem St, Darb al-Ahmar, Old Cairo, Cairo Governorate, Egypt

Stare Muzeum Kairskie (Musée du Caire)

Stare Muzeum Egipskie w Kairze: krótka historia miejsca, które przez lata było sercem egiptologii
Świat zainteresował się skarbami starożytnego Egiptu po wyprawie Napoleona Bonaparte w latach 1798–1801. Wraz z armią przybyło wtedy do Egiptu 187 uczonych, którzy mieli zbadać kraj i udokumentować jego dziedzictwo.

To właśnie podczas tej ekspedycji odkryto Kamień z Rosetty, klucz do odczytania hieroglifów, dzięki któremu Jean‑François Champollion zrozumiał język starożytnych Egipcjan. Odkrycia te rozpaliły wyobraźnię Europy i zapoczątkowały ogromne zainteresowanie egipskimi antykami.

W obliczu rosnącego popytu na zabytki i masowego plądrowania stanowisk archeologicznych egipski rząd postanowił działać. W 1835 roku powstało Muzeum Kairskie, instytucja, która miała chronić bezcenne artefakty przed wywozem i zniszczeniem.

Przez ponad sto lat jego siedzibą był monumentalny budynek przy placu Tahrir, w samym centrum miasta. To tam trafiały najważniejsze odkrycia archeologiczne, a muzeum szybko stało się jednym z najważniejszych miejsc dla światowej egiptologii.

Z czasem jednak kolekcja rosła szybciej, niż pozwalała na to przestrzeń. Setki tysięcy obiektów upychano w salach i magazynach, które nie były przygotowane na taką skalę zbiorów. Brakowało nowoczesnych warunków konserwacji, odpowiedniej kontroli klimatu, miejsca na wystawy czasowe i logiczną narrację. Muzeum, choć kultowe, zaczęło zwyczajnie pękać w szwach. Stało się jasne, że część zbiorów trzeba przenieść, a Egipt potrzebuje nowej, nowoczesnej przestrzeni, która udźwignie ciężar swojej historii.

W starym muzeum nadal znajdują się liczne, często unikatowe zbiory.

Można tam zobaczyć rzeźby, fragmenty reliefów i naczynia pochodzące z różnych epok starożytnego Egiptu; przedmioty codziennego użytku i biżuterię znalezione w grobowcach; zabytkowe rękopisy i dokumenty; kolekcje metaloplastyki, ceramiki i tkanin; a także przedmioty związane z kulturą koptyjską i islamską, takie jak elementy architektoniczne meczetów czy ikonografia sakralna.

Zwiedzając stare muzeum, warto nastawić się na bardziej intymne spotkanie z historią, oglądanie obiektów z bliska.

Grand Egyptian Museum – nowa siedziba egipskich zbiorów

Nowe Wielkie Muzeum Egipskie w Gizie stoi około 4,8 km od Wielkiej Piramidy i ma przejąć zbiory, które nie mieściły się w starym muzeum przy placu Tahrir. To jeden z największych kompleksów muzealnych na świecie, zaprojektowany tak, by pomieścić setki tysięcy obiektów w kontrolowanych warunkach.

W środku znajdują się duże, chronologicznie ułożone galerie, nowoczesne magazyny, laboratoria konserwatorskie widoczne zza przeszkleń oraz przestrzeń na wystawy czasowe. Najważniejszym elementem ekspozycji jest pełna kolekcja skarbów Tutanchamona, prezentowana w całości po raz pierwszy.

W holu wejściowym ustawiono 11‑metrowy posąg Ramzesa II, a w całym kompleksie zastosowano systemy stabilizacji temperatury i wilgotności, których brakowało w starej siedzibie. Muzeum ma restauracje, sklepy i zaplecze dla odwiedzających, a całość zaprojektowano tak, by zwiedzanie można było połączyć z wizytą w strefie piramid.

Ciekawostki o Wielkim Muzeum Egipskim w Gizie

1. Największe muzeum na świecie poświęcone jednej cywilizacji
   Powierzchnia GEM to ok. 480 000 m². To więcej niż Luwr i British Museum w części ekspozycyjnej poświęconej starożytnemu Egiptowi — razem.
2. Największy transport zabytków w historii Egiptu
   Do GEM przeniesiono ponad 50 000 obiektów ze starego muzeum i magazynów archeologicznych. Każdy był dokumentowany i zabezpieczany osobno.
3. Kolekcja Tutanchamona liczy ponad 5 000 przedmiotów
   W starym muzeum pokazywano tylko część. W GEM po raz pierwszy prezentowana jest całość — od złotych artefaktów po przedmioty codziennego użytku.
4. Monumentalny posąg Ramzesa II waży 83 tony
   Przeniesiono go specjalną platformą z placu Ramses w Kairze. Operacja trwała kilka godzin i była transmitowana na żywo.
5. Specjalne laboratoria do konserwacji organicznych materiałów
   GEM ma pracownie przystosowane do pracy z drewnem, tkaninami, papirusami i mumifikowanymi szczątkami — czego brakowało w starym muzeum.
6. Największa na świecie kolekcja zabytków z okresu prehistorycznego Egiptu
   W starym muzeum wiele z nich było w magazynach. W GEM część z nich po raz pierwszy trafia na ekspozycję.
7. Projekt architektoniczny wybrano w międzynarodowym konkursie
   Wzięło w nim udział ponad 1 500 pracowni z 83 krajów. Wygrało biuro Heneghan Peng Architects z Dublina.
8. Fasada muzeum ma 600 metrów długości
   Zbudowana jest z trójkątnych paneli, które nawiązują do geometrii piramid.
9. GEM ma własne centrum badań nad mumiami
   To jedno z najnowocześniejszych laboratoriów bioarcheologicznych na świecie.
10. W muzeum zastosowano systemy antysejsmiczne
    To ważne, bo Kair i Giza znajdują się w strefie aktywności sejsmicznej

Koniecznie zobacz nasz przewodnik po piramidach w Egipcie: Giza, Sakkara-i-Abu-Gurab

Rejs po Nilu             

Do dzielnicy koptyjskiej, na terenach dawnej rzymskiej twierdzy Babilon, popłynęliśmy feluką po Nilu, i to był jeden z tych spokojnych momentów, które najlepiej wpisują się w pytanie co zobaczyć w Kairze. Nil przepływa przez sam środek miasta na odcinku około 24–30 km (w zależności jak liczyć granice metropolii), tworząc w tym miejscu szeroką, malowniczą rzekę pełną życia. Podczas krótkiego rejsu feluką można zobaczyć nadbrzeżne dzielnice, tradycyjne domy, lokalne targi oraz kobry i ptactwo wodne, a przy zachodzie słońca panorama Kairu z meczetami i wieżyczkami minaretów wygląda zachwycająco.

Feluka to też świetny sposób, by doświadczyć historycznego charakteru miasta, po drodze mija się fragmenty nabrzeża z pozostałościami zabudowy, małe przystanie rybackie oraz mosty, które łączą różne części metropolii. Dłuższe rejsy mogą zabrać dalej niż dzielnica Babilon, można dopłynąć w stronę zachodnich przedmieść Gizy, podziwiać panoramę piramid z perspektywy rzeki, a nawet płynąć do bardziej oddalonych miejsc poza centrum Kairu, gdzie Nil zwalnia swój rytm i pojawiają się zielone wyspy i pola uprawne. Jeśli macie więcej czasu, feluka może być też początkiem kilkudniowej wyprawy w dół rzeki, poza miasto, gdzie natraficie na mniejsze wioski i spokojniejsze krajobrazy, zupełnie inny kontrast do gwarnego centrum.

Koptyjski Kair

Koptyjski Kair jest częścią Starego Kairu i obejmuje wiele kościołów i zabytków. Jeśli chcesz wiedzieć co zobaczyć w Kairze naprawdę unikalnego, polecam gorąco. Koptowie uważają się za spadkobierców starożytnych Egipcjan, jego rdzennych mieszkańców. 

Chrześcijaństwo pojawiło się w Egipcie około roku 42 n.e., kiedy do Aleksandrii przybył św. Marek. 

Znakiem szczególnym Koptów jest tatuaż w kształcie krzyża na ręku umieszczony na ręce z napisem „Jezus Chrystus Syn Boga”.  Legenda głosi, że w  krypcie kościoła św. Sergiusza, zatrzymała się Święta Rodzina podczas swej ucieczki do Egiptu przed Herodem.  Krypta została wzniesiona około V w, ale i tak jest najstarszą budowlą.

Jeden z najstarszych i najważniejszych kościołów w Egipcie nosi nazwę „Kościół Zawieszony” ze względu na położenie nawy nad przejściem prowadzącym do Fortecy Babilońskiej. Budowla została wzniesiona na pozostałościach rzymskiej fortecy.

Wejście do świątyni prowadzi po dwudziestu dziewięciu stopniach; z tego powodu miejsce bywało nazywane także „kościołem stopni”. Wnętrze jest proste, zawiera ikony, krzyże nad nawą oraz fragmenty mozaik z okresu wcześniejszego. Kościół pełni funkcje religijne i kulturalne dla koptyjskiej społeczności oraz jest punktem odwiedzin dla turystów i badaczy.

Zwiedzając, warto zachować ostrożność przy schodach i poświęcić chwilę na obejrzenie detali architektonicznych i zachowanych elementów mozaikowych. Informacje przekazywane przez przewodników dotyczą historycznego znaczenia miejsca dla koptyjskiego chrześcijaństwa oraz jego związku z rzymską zabudową tego obszaru.

Cmentarz Koptyjski

Co zobaczyć w Kairze: metro

Wracaliśmy metrem o którym przewodnik pisał „kairski cud”. Wygląda jak podmiejska kolejka, pomyślałam, zajmując miejsce stojące i łapiąc za jakiś uchwyt. Nagle poczułam się bardzo nieswojo,  dookoła siedzieli, stali i przede wszystkim patrzyli sami mężczyźni. I w dodatku patrzyli na mnie, wiele par czarnych oczu, bez mrugnięcia.  

Gdzieś dalej zauważyłam kobiety, no tak, były zakryte od stóp po oczy.
Ale przeznaczono również wagony tylko dla kobiet, tylko, że wtedy musielibyśmy się rozdzielić.  Żadnych innych turystów nie zarejestrowałam, dojechaliśmy bez przeszkód.                              

Wieża telewizyjna

Park Al-Azhar – co zobaczyć w Kairze

Stąd rozpościerają się widoki na średniowieczną część Kairu i na wszystkie nocą rozświetlone meczety. Założenie parku Al-Azhar kosztowało 30 milionów dolarów i było darem dla miasta od Aga Chana IV, potomka dynastii Fatymidów, która założyła Kair w 969 roku.

Aga Chan IV, będący też dalekim krewnym Proroka, podczas pobytu w hotelu zauważył wzgórze, na którym przez wieki składowano ogromne ilości śmieci.

Postanowił ofiarować miastu swoich przodków oazę zieleni na tej miejskiej pustyni. Wywieziono około 80 000 ciężarówek śmieci i gruzu; założono szkółkę roślin i posadzono ponad 655 000 sadzonek. Projekt obejmował także wykopaliska archeologiczne oraz renowację fragmentów murów z XII wieku. Nie podano dokładnej daty zakończenia prac — warto doprecyzować ten szczegół w źródłach.

Co zobaczyć w Kairze: koniecznie wybierz się na spacer po średniowiecznym islamskim Kairze, by podziwiać wirujące derwisze, zabytkowe meczety i nowo powstały park ofiarowany miastu przez Aga Chana IV.

Liczne restauracje,  zadrzewione ścieżki, kojące fontanny i kolorowe ogrody przenoszą w inny świat, są płucami miasta, to jest to co zobaczyć w Kairze trzeba.

To była magiczna wędrówka po świecie z „Tysiąca i jednej nocy”. Kair ma taką bogatą historię, że jeśli się nie zauważa kurzu i niedostatków, to zostanie na zawsze w pamięci. Po zgiełku bazaru, szukaliśmy kojącego chłodu i ciszy meczetów. Ludzie przychodzili posiedzieć, pomedytować a nawet pospać.  Najciekawsze, najstarsze i  tajemnicze  zagadki dopiero na nas czekały – nekropolie faraonów.

Odwiedziliśmy nawet te niedostępne dla turystów, tylko piasek, stare inskrypcje i my.  Zapraszam do wpisu o piramidach i dziękuję za wspólną wędrówkę po Kairze.

Zapraszam do obserwowania.

• WordPress
• Facebook
• Instagram