370

Villa de Leyva to jedno z najpiękniejszych kolonialnych miasteczek Kolumbii — białe fasady, brukowane ulice, góry na horyzoncie i cisza, która zatrzymuje czas. Ale pod tą sielanką kryje się coś jeszcze: ziemia pełna skamielin, amonitów i prehistorycznych stworzeń, które żyły tu miliony lat przed powstaniem miasta. To właśnie tutaj znaleziono słynnego Kronosaurusa, a okolice Villa de Leyva są jednym z najbogatszych paleontologicznie regionów Kolumbii.

W tym przewodniku pokażę Ci najciekawsze miejsca: Plaza Mayor, kościół Matki Różańcowej, Mirador El Santo, ziemie ludu Muisca i niezwykłe skamieliny, które czynią to miasteczko absolutnie wyjątkowym.

Villa de Leyva – kolonialny klejnot

Miasteczko jest prawdziwym klejnotem historii.  Znajduje się około 160 km. od Bogoty.  Zapewniano nas, że dojedziemy w 3 godziny, ale jechaliśmy 6. Drogi są fatalne, a omijanie dziur, przyspieszanie i hamowanie było bardzo nieprzyjemne. Szybko zapomniałam o przykrościach i ogarnął mnie zachwyt.

Brukowane ulice, kaskady bouganvilli zwieszające się z białych ścian i  bramy, za którymi kryły się czarodziejskie ogrody. Każdy budynek posiada patio pełne kwiatów i cudownych krzewów, wokół których krążą kolibry. Najstarsze domy mają po 400 lat, nic dziwnego, że nakręcono tu hiszpańską wersję „El Zorro”.

Villa de Leyva wygląda tak, jakby czas zatrzymał się tu kilka stuleci temu. Miasto zostało założone w 1572 roku i od tamtej pory jego układ urbanistyczny prawie się nie zmienił. To jedno z najlepiej zachowanych kolonialnych miasteczek w Kolumbii — nie znajdziesz tu nowoczesnych budynków, neonów ani szklanych fasad. Wszystko jest białe, proste i harmonijne, jakby ktoś pilnował, by każdy detal pozostał wierny XVI wiekowi.

Wiele domów ma grube, chłodne mury z adobe, drewniane okiennice i dachy z czerwonej dachówki. W środku kryją się patia z fontannami, pomarańczowymi drzewkami i kamiennymi ławkami, na których mieszkańcy siadają wieczorami, kiedy upał wreszcie odpuszcza. To właśnie te ukryte ogrody nadają miasteczku intymny, niemal filmowy charakter.

W weekendy Villa de Leyva wypełnia się życiem: na ulicach pojawiają się stragany z lokalnym rzemiosłem, a na Plaza Mayor odbywają się festiwale, koncerty i targi. To miejsce słynie z kilku wyjątkowych wydarzeń — Festiwalu Światła, Festiwalu Wina i Festiwalu Pomiędzy Gwiazdami, kiedy mieszkańcy obserwują niebo tak, jak robili to Muisca.

Plaza Mayor – serce miasta

Plac o powierzchni 14 000 metrów kwadratowych jest uważany za najpiękniejszy plac Kolumbii i jeden z największych w Ameryce Południowej. Niegdyś stało tu kilka szubienic przeznaczonych dla bojowników o wolność.

Dziś Plaza Mayor wygląda zupełnie inaczej. To ogromna, otwarta przestrzeń wyłożona nieregularnym kamieniem, który pamięta XVI wiek. Wokół stoją białe, niskie budynki z drewnianymi balkonami, a całość wygląda tak, jakby ktoś zatrzymał czas w epoce kolonialnej. W słoneczne dni światło odbija się od białych fasad tak intensywnie, że plac wydaje się jeszcze większy, a wieczorami wszystko tonie w ciepłym blasku lampionów.

To miejsce naprawdę żyje. Mieszkańcy korzystają z uroczych kawiarni, restauracji ukrytych pośród zielonych ogrodów, albo zwyczajnie siadają na kamieniach z przyjaciółmi. Dzieci biegają za piłką, psy śpią w cieniu pod arkadami, a turyści próbują uchwycić na zdjęciach tę niezwykłą przestrzeń, która jest jednocześnie monumentalna i kameralna.

Plaza Mayor jest też sceną wielu wydarzeń — od festiwalu światła po targi rzemiosła i koncerty pod gołym niebem. To tutaj najlepiej czuć rytm Villa de Leyva: spokojny, ale pełen życia, zakorzeniony w historii, a jednocześnie bardzo współczesny.

W soboty odbywa się targ, zdążyliśmy na ostatnie minuty po męczącej podróży z Bogoty. Krzysztof próbował namierzyć granadille, a ja szłam za słodko intrygującym zapachem. Nieduże ananasy o pomarańczowym miąższu, smakowały nieziemsko, były samym sokiem.

Truskawki prosto z pola w styczniu i sterty avocado  Nic dziwnego, że podaje się je do każdego posiłku, jednym słowem raj. 

Senora del Rosario – Kościół Matki Różańcowej w Villa de Leyva

Budowę kościoła rozpoczęto w 1604 roku. Dzięki darowiznom od króla i parafian ukończono go w zaledwie cztery lata. Kościół Matki Bożej Różańcowej był świadkiem wielu wydarzeń historycznych — od kolonialnych procesji po uroczystości związane z walką o niepodległość. To jedna z najstarszych świątyń w regionie i jeden z najważniejszych symboli Villa de Leyva.

Wnętrze jest proste, ale pełne ciepła: drewniany ołtarz, grube mury z adobe, chłodne kamienne posadzki i światło wpadające przez niewielkie okna. To nie jest monumentalna katedra, tylko kościół, który od czterystu lat służy mieszkańcom — i to czuć od pierwszej chwili.

Zdumiało mnie, że ludzie wchodzą tu wieczorem na chwilę, żeby poszeptać wspólnie różaniec, a potem siadają na schodach, delektując się pięknym wieczorem. Kościół dla ludzi, otwarty jak kawiarnie i restauracje, usytuowany pośrodku rozrywek. W Villa de Leyva sacrum i codzienność nie stoją naprzeciw siebie — one współistnieją, naturalnie i bez napięcia.

Wieczorami, kiedy plac cichnie, a światło lampionów odbija się od białych ścian, kościół staje się jednym z najpiękniejszych punktów miasteczka.

Mirador el Santo – Villa de Leyva

Mówili: łatwa trasa, tylko 40 minut marszu. Dojście do szlaku zajęło nam 20 minut, ale już wtedy wiedzieliśmy, że to nie będzie zwykły spacer. Co chwilę zatrzymywaliśmy się przy ogromnych agawach i sosnach o niewiarygodnie długich igłach, żeby nie stracić ani chwili z tej cudownej wyprawy.

Wspinanie się w cieniu drzew było czystą przyjemnością. Z każdym krokiem otwierał się przed nami nowy fragment krajobrazu, jakby góra powoli odsłaniała swoje tajemnice. Po dobrej godzinie, kiedy wyszliśmy z chłodnego cienia i spływaliśmy potem, na horyzoncie pojawiła się mała, biała kropeczka. To posąg Jezusa — tam kończy się szlak.

My naszą wędrówkę zakończyliśmy w tym przepięknym miejscu, podbudowani tym, że inni dużo wcześniej się poddali i wyglądali, jakby pilnie potrzebowali pomocy lekarza.

Z góry widać całe miasteczko — białe domy, czerwone dachy, ogromny Plaza Mayor i otaczające je wzgórza, które zmieniają kolor w zależności od pory dnia. To widok, który wynagradza każdy krok, każde zatrzymanie i każde westchnięcie po drodze.

To idealne miejsce, żeby na chwilę usiąść, odetchnąć i spojrzeć na Villa de Leyva z perspektywy, której nie da się zobaczyć z żadnego innego punktu. Warto tu wejść nie tylko dla panoramy, ale dla samej drogi — bo to jedna z tych tras, które zostają w pamięci na długo.

Ziemie ludu Muisca

To również dawne ziemie ludu Muisca. Tych samych, których obrzędy przyczyniły się do hiszpańskiej gorączki złota.  dowiesz się więcej o tym ludzie z mojego wpisu o Bogocie i Eldorado.  

Według legend, z pobliskiego Jeziora Iguaque wyłoniła się bogini Bachue z małym chłopcem w ramionach. Są uważani pierwszych ludzi. Kiedy chłopiec dorósł, został mężem bogini, a ich dzieci zaludniły świat.

Na wzgórzach znajduje się dawne obserwatorium Muisca. Znajomość astronomii pomagała w uprawie roślin.  Pewnego dnia pojawili się Hiszpanie i próbowali w tym miejscu założyć miasto. Poddali się po 12 latach i zbudowali miasto w obecnym miejscu.

Muisca byli jednym z najbardziej zaawansowanych ludów andyjskich, choć nie budowali monumentalnych piramid ani kamiennych miast. Ich siłą była wiedza — o ziemi, gwiazdach i cyklach natury. Obserwatorium, które pozostawili na wzgórzach, nie służyło do patrzenia w niebo dla samej ciekawości. Było kalendarzem, dzięki któremu wyznaczali pory siewu, zbiory i święta związane z cyklem księżyca.

W okolicach Villa de Leyva znaleziono wiele śladów ich obecności: kamienne kręgi, miejsca rytualne, fragmenty ceramiki i ozdoby z miedzi oraz złota. To właśnie tutaj, na tej ziemi, narodziły się mity, które później Hiszpanie błędnie odczytali jako obietnicę złotego miasta. Dla Muisca złoto było symbolem słońca, a nie bogactwem — dlatego trafiało do jezior jako ofiara, a nie do skarbców.

Dziś spacerując po okolicznych wzgórzach, łatwo zapomnieć, że pod warstwą kolonialnej historii kryje się znacznie starsza opowieść. Villa de Leyva to nie tylko białe fasady i brukowane ulice. To miejsce, w którym legenda, astronomia i codzienne życie Muisca splatały się w jedną całość — i w którym wciąż czuć echo dawnego świata.

Amonity w Villa de Leyva – ślady dawnego oceanu

145 milionów lat temu rozpoczął się ostatni  okres ery mezozoicznej-  kreda.  Po lądach chodziły dinozaury, a w wodach pływały amonity i belemnity, czyli prehistoryczne skorupiaki. 

66 milionów lat później życie tych stworzeń zakończyło uderzenie meteorytu w Zatoce Meksykańskiej. Warto zajrzeć do meksykańskiego wpisu o tym, jak powstały cenoty.

Wody ustąpiły, zaczęły formować się Andy. Kości istot żyjących w wodzie zostały osadzone w skałach, dzięki czemu przetrwały do czasów współczesnych.

Kiedy się zobaczy to na własne oczy i dotknie, wstrząs jest silny. Są wszędzie, po drodze do miasteczka mijamy tabliczki z napisem –  Los Fosiles. Wmurowane w piedestały i służące jako donice albo dekoracje, uświadomiły mi  jaką kropelką jest moje życie. Największe znalezione amonity miały ok. dwóch metrów średnicy. 

Pasują do siebie tak doskonale, jak klocki lego. To najlepsza pamiątka z podróży. 

Kronosaurus – krokodyl z okresu kredy

Pewnego razu zdarzyło się coś, co wstrząsnęło mieszkańcami przyzwyczajonymi do niecodziennych znalezisk. W 1977 roku rolnicy natknęli się na kompletny szkielet  krokodyla z okresu kredy.

Kronosaurus boyacensis, to jeden z największych i najbardziej zabójczych gadów morskich, polował na plezjozaury, pterozaury i ichtiozaury. Nazwa Kronosaurus pochodzi od greckiego boga Kronosa. 

Znaleziony szkielet potwora mierzy 7 metrów! Jego wiek datuje się na 115 milionów lat. Prawdopodobnie bestia utknęła w błocie. W obawie przed uszkodzeniem dookoła niego zbudowano muzeum. 

Dziś Kronosaurus boyacensis jest jedną z największych atrakcji okolic Villa de Leyva. Nie tylko dlatego, że to imponujący gad, ale dlatego, że przypomina, jak niezwykła jest ta ziemia — miejsce, gdzie kolonialne miasteczko stoi na dawnej linii brzegowej prehistorycznego oceanu. W Villa de Leyva historia nie kończy się na białych fasadach i brukowanych ulicach. Ona zaczyna się dużo głębiej — w skałach, które pamiętają świat, jakiego już nie ma.

Praktyczne informacje

Gdzie leży Villa de Leyva Miasteczko znajduje się w departamencie Boyacá, około 160 kilometrów na północ od Bogoty. Leży na wysokości ponad 2100 metrów, w otoczeniu suchych wzgórz i gór, które nadają okolicy zupełnie inny klimat niż wilgotna stolica.

Ile osób tu mieszka Villa de Leyva to niewielkie miasteczko liczące około 17 tysięcy mieszkańców. Dzięki dużym przestrzeniom i kolonialnej zabudowie wydaje się jednak znacznie większe i spokojniejsze.

Jak dojechać Teoretycznie podróż z Bogoty trwa trzy godziny, ale w praktyce często zajmuje dwa razy dłużej. Drogi są wąskie, pełne zakrętów i dziur, a ruch bywa spory. Najwygodniej jechać samochodem, ale można też dojechać autobusem z terminalu Salitre — kursy są regularne, choć również potrafią się wydłużyć. Mimo trudów trasy, moment wjazdu do Villa de Leyva wynagradza wszystko.

Gdzie spać Najlepiej zatrzymać się blisko centrum, w jednym z kolonialnych domów z patio. Wiele z nich ma ogrody pełne kwiatów, fontanny i kolibry krążące między krzewami. To właśnie te miejsca nadają miasteczku jego wyjątkowy charakter.

Ile czasu warto tu spędzić Dwie noce to idealny czas. Jeden dzień pozwala zobaczyć Plaza Mayor, kościół Matki Różańcowej i kolonialne uliczki, a drugi przeznaczyć na Mirador El Santo, skamieliny, muzeum El Fósil albo okoliczne winnice. Jeśli ktoś lubi spokojne miasteczka, może zostać dłużej — Villa de Leyva ma w sobie coś, co spowalnia czas.

Kiedy jechać Najlepszy okres to pora sucha: od grudnia do marca oraz od lipca do września. Wtedy niebo jest najczęściej bezchmurne, a światło pięknie podkreśla biel fasad i czerwone dachy. W weekendy bywa tłoczno, bo to ulubione miejsce mieszkańców Bogoty. W tygodniu miasteczko jest spokojniejsze i jeszcze bardziej urokliwe.

Byłam niepocieszona tym, że po dwóch dniach trzeba jechać dalej. Okazało się, że może być jeszcze piękniej. Kolejne 6 godzin w drodze i nowe olśnienie.

Villa de Leyva zostawiła we mnie to charakterystyczne uczucie niedosytu — takie, które pojawia się tylko w miejscach wyjątkowych. Miasteczko, które miało być krótkim przystankiem, okazało się jednym z najpiękniejszych fragmentów naszej kolumbijskiej podróży.

A jednak Kolumbia ma tę niezwykłą zdolność, że kiedy myślisz, że już widziałaś wszystko, za kolejnym zakrętem czeka coś jeszcze bardziej niezwykłego.

Zapraszam na inne wpisy o Kolumbii:

Ptaki Kolumbii, Barichara. Najpiękniejsze miasteczko Kolumbii, Bogota – co warto zobaczyć: Monserrate i Muzeum Złota, Cartagena de Indias – atrakcje, które musisz zobaczyć

Jeśli podobał Ci się ten wpis, podziel się nim ze znajomymi! Będzie to dla mnie ogromna radość! Śledź mnie na Facebooku lub Instagramie, aby być na bieżąco z moimi podróżami i zobaczyć jeszcze więcej zdjęć! Jeśli nie chcesz przegapić nowych postów, subskrybuj mój blog.

Zapraszam do obserwowania.

• WordPress
• Facebook
• Instagram