Co zobaczyć w Tikal – przewodnik po świątyniach Majów

729

Dobrze wiemy co zobaczyć w Tikal, ponieważ spacerowaliśmy tam kilka razy dziennie i nasyciliśmy zmysły atmosferą tego miejsca. Spędziliśmy 3 noce w środku tropikalnego lasu, pozowały nam do zdjęć istoty o których istnieniu nie mieliśmy pojęcia.

Wyprawa do starożytnych ruin Majów w Tikal była unikalnym doświadczeniem w naszym podróżniczym życiu. Ścieżki przecinały mrówki z wielkimi kawałkami zielonych liści, a nad głową biegały małpy – pająki. Noce przeszywały złowieszcze odgłosy zbliżającego się King Konga.

Park Narodowym Tikal jest położony na 360 kilometrach kwadratowych. Żyje tu 333 gatunków ptaków i 54 gatunki ssaków. Widzieliśmy tukany, papugi, dzięcioły i montezumy o żółtych ogonach. Jaguary i tapiry umknęły w niedostępne gąszcze.

Majowie opuścili Tikal w IX wieku, od tej pory dżungla pochłaniała starożytne budowle. Dopiero w 1696 roku hiszpański zakonnik, który zgubił się w dżungli, zauważył ruiny, które mogły być zaginionym królestwem Majów – Tikal. Miasto było zamieszkiwane przez 1500 lat, a pierwsza dynastia panowała w Tikal około 90 roku naszej ery.

Minęło jeszcze wiele lat, zanim archeolodzy zaczęli odzyskiwać kolejne świątynie. Na terenie 16 kilometrów kwadratowych odsłonili około 300 różnych obiektów. Dzisiaj już wiadomo, że tropikalny las ukrywa jeszcze tysiące świątyń i budynków. W najświetniejszym okresie rozwoju mieszkało tam 100 tysięcy osób.

Zapraszamy, pokażę Wam co zobaczyć w Tikal i jak zorganizować wyprawę.

Co zobaczyć w Tikal – świątynie i piramidy Majów

Zwiedzanie Tikal najlepiej zacząć od czegoś naprawdę wyjątkowego – wschodu słońca na Piramidzie IV. To właśnie stamtąd można zobaczyć dżunglę budzącą się do życia i wystające ponad nią wierzchołki innych majskich świątyń. Taki widok pozwala od razu zrozumieć skalę i potęgę dawnego miasta.

Tikal było jednym z najważniejszych ośrodków cywilizacji Majów. Dziś, na terenie parku archeologicznego, można podziwiać setki świątyń, piramid i pałaców ukrytych w gęstym lesie. Choć archeolodzy odsłonili około 300 obiektów, wiele wskazuje na to, że dżungla wciąż skrywa kolejne budowle. Najważniejsze z nich znajdują się wokół Wielkiego Placu, w kompleksie Mundo Perdido oraz na wzgórzach otaczających centrum – i to właśnie tam prowadzi dalsza część zwiedzania.

Świątynia IV w Tikal – najwyższa piramida i widok z Gwiezdnych Wojen

Wstaliśmy o 3 rano, żeby wspiąć się na taras 70 metrowej Piramidy IV. Nad tropikalnym lasem deszczowym unosiła się gęsta mgła, która od razu zaczęła się skraplać na nasze głowy. Było mokro i zimno, splątane korzenie drzew jak węże wiły się i szykowały zasadzki. Grupa z przewodnikiem wędrowała z czołówkami na głowie i co chwilę przystawała, żeby popatrzeć i posłuchać historii.

Wspinaczka po krętych drewnianych schodach nie była łatwa, ale bardzo liczyliśmy na nagrodę. Mieliśmy w pamięci jeszcze niezapomniany wschód słońca w Borobudur w Indonezji. Na szczycie piramidy schody są bardzo szerokie, można usiąść i podziwiać panoramę.

Piramida IV jest najwyższą budowlą wzniesioną przez starożytnych Majów. W obu Amerykach nie ma wyższej prekolumbijskiej budowli. Z jej szczytu astronomowie śledzili ruchy Wenus i innych planet. Wyższa od niej była tylko Piramida Słońca w Teotihuacan, ale po zniszczeniu świątyni na szczycie, tylko ma 65. 5 metra wysokości.

Majowie wybudowali IV około 740 roku i nazwali Świątynią Dwugłowego Węża. Fani „Gwiezdnych wojen” na pewno wiedzą, że kręcono ujęcia do „Nowej nadziei”.George Lucas zobaczył Tikal na plakacie biura podróży.

Tak długo wypatrywane pierwsze promienie słońca jakoś nie chciały się przebić przez kłębiastą mgłę. Za to kapało coraz mocniej, a siedzenie na lodowatych kamieniach pobudziło zęby do stukania o siebie. Przewodnik owinął się ciepłą kurtką i poszedł spać w zacisznym zakątku. Wiedział, że żadnego cudu nie zobaczymy, co nie przeszkodziło mu zebrać nazajutrz kolejną grupę na wschód, którego nie widać. Dodam, że bilety trzeba kupić zanim się wjedzie na teren parku.

Ja się poddałam i wróciłam, a Krzysztof został na posterunku, żeby ocalić coś z tego świtu. Jednak prawdziwą panoramę zobaczyliśmy w pełni dnia, kiedy było już bardzo ciepło i nie było śladu po ciężkich chmurach, które dają życie dżungli.

Ze szczytu piramidy, zbudowanej przez króla Yiki Chan Kawilla, można podziwiać przepiękną panoramę. Znad koron drzew wystają wierzchołki piramid, a dobiegający gwar mówi o tym, jak bujne zycie toczy się na dole.

Plan – co zobaczyć w Tikal

Świątynia I w Tikal (Temple I – Świątynia Wielkiego Jaguara)

Na Akropolu Centralnym znajdziemy najbardziej rozpoznawalną Świątynię I, znaną pod nazwą Świątynia Wielkiego Jaguara. Swoją nazwę zawdzięcza płaskorzeźbie jaguara, która zdobi nadproże drzwi świątyni.

Wydzierano ją spod panowania dżungli do1964 roku. Ma wysokość 47 metrów, a zbudował ją Ah Cacao, Lord Czekolady, który został tu pochowany.

Był jednym z największych władców Tikal. To za jego panowania w latach 682–734 powstały te wszystkie cuda. Jego grobowiec był ozdobiony perłami i muszlami z Morza Karaibskiego, ceramiką i alabastrem. Władca miał na sobie ozdoby z jadeitu, które były u Majów cenniejsze niż złoto.

Na Akropolu Centralnym znajdziemy najbardziej rozpoznawalną Świątynię I, znaną pod nazwą Świątynia Wielkiego Jaguara. Swoją nazwę zawdzięcza płaskorzeźbie jaguara, która zdobi nadproże drzwi świątyni. Świątynia I jest jednym z najbardziej fotografowanych zabytków Majów na świecie i stała się nieoficjalnym symbolem Gwatemali – jej sylwetka widnieje nawet na banknotach tego kraju.

Wydzierano ją spod panowania dżungli do 1964 roku. Ma wysokość 47 metrów, a zbudował ją Ah Cacao, Lord Czekolady, który został tu pochowany.

Był jednym z największych władców Tikal. To za jego panowania w latach 682–734 powstały te wszystkie cuda. Jego grobowiec był ozdobiony perłami i muszlami z Morza Karaibskiego, ceramiką i alabastrem. Władca miał na sobie ozdoby z jadeitu, które były u Majów cenniejsze niż złoto. W grobowcu znaleziono również kości jaguara – świętego zwierzęcia Majów, które miało chronić władcę w podróży do zaświatów. Pochówkowi towarzyszyły ofiary z ludzi, co świadczy o ogromnej pozycji tego króla.

Świątynia wznosi się naprzeciw Świątyni II, zwanej Świątynią Masek, którą Ah Cacao wybudował prawdopodobnie ku czci swojej żony. Razem tworzą imponującą bramę Wielkiego Placu – serca całego Tikal.

Świątynia II w Tikal (Temple II – Świątynia Maszkaronów)

Świątynia Masek stoi naprzeciw Świątyni I, w której pochowano władcę. Po jego śmierci prace przy budowie piramidy kontynuował jego syn. Świątynia Masek, znana również jako Świątynia II, wznosi się na wysokość około 38 metrów i jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych budowli w Tikal.

Swoją nazwę zawdzięcza maszkaronom – ozdobnym maskom z kamienia, które zdobiły jej fasadę i przedstawiały oblicze bóstw majskich. Według archeologów, świątynia została wzniesiona ku czci żony władcy Jasaw Chan K’awiil I, który rządził Tikal w VIII wieku.

Choć jest niższa od pozostałych świątyń na Wielkim Placu, jej potężna sylwetka i bogata ornamentyka sprawiają, że robi ogromne wrażenie. Z tarasu Świątyni I można podziwiać jej szczyt górujący nad koronami drzew dżungli.

Kolejny przystanek w lesie trwał długo, bo dzięcioł był dość nisko i nie zwracał na nic uwagi poza robaczkami.

Boisko do gry w pelotę – rytuały i symbolika Majów

Ulubiony sport Majów miał najsurowsze reguły na świecie. Kapitanowi przegranej drużyny wyrywano serce żywcem, a pozostałych składano w ofierze bogom.

Rozgrywka miała wiele znaczeń, symbolizowała walkę dobra ze złem, między nocą a dniem, życiem i śmiercią. Miało też odniesienie do kosmosu, piłka jako słońce, zawodnicy ciała niebieskie musieli utrzymać ład na niebie.

Dwie drużyny liczące do 5 osób, grały gumową, ponad 2 kilogramową piłką.
Średni rozmiar boiska miał 8 metrów szerokości i 30 metrów długości, a po bokach znajdowały się ściany, od których piłka się odbijała. Nie można było jej dotknąć głową ani stopami, nie mogła upaść na ziemię. Odbijano ją za pomocą bioder, łokci, barków i kolan.

Celem było przerzucenie kuli przez kamienny pierścień umieszczony wysoko na środku boiska, to kończyło grę i było prawie niemożliwe. Przegrywała drużyna, której nie udało się przemieścić piłki na pole przeciwnika. Byli tak bardzo zdeterminowani, żeby wygrać, że łamali sobie kości.

Mundo Perdido – Zaginiony Świat- co zobaczyć w Tikal

Zaginiony Świat jest najstarszą grupą budowli w Tikal. Pochodzi z 700 roku przed naszą erą. Mieściło się tam obserwatorium astronomiczne , które służyło do tworzenia kalendarzy. Jest największym kompleksem w Tikal, bo ma aż 600 tysięcy metrów kwadratowych.

Kiedy przechodziłam przez omszałą bramę, czułam dziwne wzruszenie. Prawdziwa brama do zaginionego świata. A na wewnętrznym dziedzińcu indyki pawie zajmowały się tym, co najbardziej lubią. A niesłusznie, bo z ich skór szyto kiedyś płaszcze.

Miejsce magiczne, w którym dokładnie widać w jaki sposób dżungla zapanowała nad dziełem człowieka.

Małpa zajadała się owocami. Uwielbiałam obserwować jak się poruszają lekko wśród gałęzi.

Świątynia V jest drugą największą piramidą w Tikal, a także w obu Amerykach. Ma 59 metrów wysokości. Jej potężną bryłę wystającą z drzew obserwowaliśmy ze szczytu Piramidy IV. Ukryta w gąszczu pozwoliła się odkrywać i poczuć dreszczyk odkrywcy. Zrobiliśmy tu sobie wspaniałą sesję fotograficzną, bo nie było turystów.

Świątynia V w Tikal – jedna z największych piramid Majów

Ma siedem pięter, a jej ściany mają zaokrąglone rogi. Na szczycie piramidy znajduje się pojedyncza komnata, chociaż zwykle świątynie w Tikal mają je po trzy. Szczyt jest wykończony grzebieniem wysokim na 12.5 metra. Przypuszcza się, że była poświęcona Chacowi, bożkowi deszczu, ponieważ znaleziono jego 6 masek.

Tikal – plan zwiedzania i praktyczne wskazówki

Zwiedzanie Tikal najlepiej zacząć wcześnie rano, kiedy jest chłodniej, a dżungla dopiero się budzi. Park jest rozległy, ale ścieżki są dobrze oznaczone, a trasy prowadzą przez płaski teren. W ciągu jednego dnia można zobaczyć wszystkie główne świątynie, a drugie wejście pozwala odkryć spokojniejsze części parku.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Tikal

Minimum: 5–6 godzin na główne świątynie i wejście na Temple IV. To wystarczy, żeby zobaczyć Wielki Plac, Świątynię I i II, wspiąć się na Piramidę IV i zajrzeć do Mundo Perdido. Tempo będzie dość szybkie, ale najważniejsze punkty uda się zaliczyć.

Optymalnie: cały dzień, jeśli chcesz robić zdjęcia i zatrzymywać się w punktach widokowych. Masz wtedy czas, żeby dotrzeć do Świątyni V, spokojnie poobserwować małpy pająki i ostronosy, i poczekać na idealne światło do fotografii. Warto zaplanować też przerwę na lunch – w parku działa kilka restauracji.

Najlepiej: dwa wejścia (rano + popołudnie), jeśli nocujesz w parku lub w miejscowości El Remate. Poranne wejście pozwala złapać wschód słońca z Temple IV i poczuć magię dżungli, zanim przybędą tłumy. Popołudniowe wejście to zupełnie inna atmosfera – złote światło, mniej turystów i szansa na spotkanie ze zwierzętami, które wychodzą o zmierzchu.

Jak poruszać się po Tikal – trasy i orientacja w terenie

Tikal jest duże, ale dobrze zorganizowane – nie musisz bać się, że się zgubisz. Ścieżki są wyraźnie oznaczone tablicami i prowadzą od głównego wejścia do Wielkiego Placu, a stamtąd dalej do Temple IV, Mundo Perdido i Temple V. Większość szlaków przebiega przez płaski teren, co ułatwia poruszanie się nawet z ciężkim plecakiem.

Mapa przy wejściu jest bezpłatna i bardzo przydatna – warto ją wziąć i trzymać pod ręką. Dostępne są również aplikacje offline (np. Maps.me), które działają bez internetu w środku parku.

Szacowany czas przejścia głównej trasy:

• Wejście → Wielki Plac: ok. 15–20 minut
• Wielki Plac → Temple IV: ok. 20–25 minut
• Temple IV → Mundo Perdido: ok. 15 minut
• Mundo Perdido → Temple V: ok. 20–25 minut

Co zabrać na trasę:

• Wygodne, zakryte buty (korzenie i mokre korzenie potrafią być zdradliwe)
• Spray na komary z DEET – dżungla jest gęsta, a insekty aktywne szczególnie rano i wieczorem
• Co najmniej 2 litry wody na osobę – w upale i wilgotności odwodnienie przychodzi szybko
• Przekąski energetyczne – między świątyniami nie ma sklepów
• Lekka przeciwdeszczowa kurtka lub ponczo – deszcz potrafi przyjść bez ostrzeżenia

Wejścia na świątynie są możliwe po drewnianych schodach zamontowanych przy kilku piramidach. Widok z Temple IV – najwyższej piramidy Majów – jest jednym z najpiękniejszych w całej Gwatemali i wart każdego wysiłku.

Wschód słońca w Tikal – czy warto?

Wstaliśmy o 3 rano, przeszliśmy przez mokrą dżunglę i siedzieliśmy na lodowatych kamieniach szczytu, czekając na słońce, które nigdy się nie pokazało. Przewodnik zasnął w kącie – wiedział swoje.

Widoczność o świcie bywa mocno ograniczona przez mgłę i nie zawsze wygląda jak na zdjęciach – szczególnie w porze deszczowej. Ale atmosfera o świcie jest zupełnie wyjątkowa: dżungla budzi się do życia, z ciemności dobiegają przeraźliwe ryki wyjców, a chłodne, wilgotne powietrze sprawia, że czujesz się częścią czegoś pradawnego.

Warto wybrać się na wschód słońca, jeśli nie liczysz na cudowny różowy świt – bo mgły potrafią skutecznie to uniemożliwić. Ale samo wejście w ciemności na szczyt najwyższej piramidy Majów, z dżunglą budzącą się wokół Ciebie, to przeżycie, którego żadna pogoda nie jest w stanie odebrać.

Bilety do Tikal – ceny, godziny otwarcia i zasady

Przed wizytą w Tikal warto wiedzieć, że bilety trzeba kupić zanim wjedzie się na teren parku – przy wejściu nie zawsze jest taka możliwość, szczególnie podczas popularnych wycieczek o wschodzie słońca. Poniżej znajdziesz aktualne ceny i wszystkie ważne informacje.

Ceny biletów do Tikal

• Bilet dzienny: 150 GTQ (ok. 19 USD) – wstęp na cały dzień, dostęp do wszystkich głównych stref parku.
• Wschód/zachód słońca: +100 GTQ (ok. 13 USD) – wymagany wcześniejszy zakup; umożliwia wejście przed oficjalnym otwarciem parku (ok. 4:00 rano) lub pozostanie po jego zamknięciu.
• Muzeum Sylvanus G. Morleya: 30 GTQ – warto odwiedzić, szczególnie jeśli interesujesz się historią Majów; znajdziesz tu oryginalne artefakty i stele znalezione podczas wykopalisk.
• Dzieci do 9 lat: wstęp darmowy (wymagany paszport lub dokument tożsamości dziecka).

Godziny otwarcia Tikal

Park narodowy jest otwarty codziennie od 6:00 do 18:00. Wycieczki o wschodzie słońca startują około 4:00 rano – wymagają osobnego biletu i rezerwacji z wyprzedzeniem.

Gdzie kupić bilety do Tikal

Bilety można nabyć na kilka sposobów:

• Online – przez oficjalną stronę Ministerstwa Kultury Gwatemali (zalecane, szczególnie w sezonie wysokim i na wycieczki o świcie).
• W oddziałach Banrural – dostępne w Flores, Guatemala City, Antigui i San Ignacio; wygodna opcja, jeśli przyjeżdżasz dzień wcześniej.
• Przy wejściu do parku – w mobilnym punkcie Bantrab, czynnym w godzinach 7:00–17:30; nie zawsze dostępny na bilety o wschodzie słońca.

💡 Wskazówka: Jeśli planujesz wschód słońca z Temple IV, kup bilet z co najmniej jednodniowym wyprzedzeniem – liczba miejsc jest ograniczona, a bilety często wyprzedają się szybko w sezonie.

Jak dojechać do Tikal z Flores, San Ignacio i z Gwatemala City

Możesz skorzystać z gotowych wycieczek i sprawdzić co zobaczyć w Tikal na Get Your Guide

Z Belize (San Ignacio → Tikal)

Czas przejazdu:
2–2,5 godziny (w zależności od ruchu na granicy i warunków drogowych)

Trasa:
San Ignacio → Benque Viejo del Carmen → przejście graniczne (Melchor de Mencos) → Flores lub bezpośrednio Tikal

Formalności:

• Kontrola paszportowa po obu stronach granicy
• Obywatele UE zwykle nie potrzebują wizy (krótki pobyt)
• Możliwe opłaty graniczne/wyjazdowe
• Paszport ważny min. 6 miesięcy

Opcje transportu:

• Prywatny transfer
  Najwygodniejsza opcja (odbiór z hotelu, pomoc na granicy, dowóz na miejsce)
  Cena: ok. 120–200 USD za samochód (1–4 osoby)
• Shuttle / minibus
  Tańsza opcja, często z pomocą przy granicy
  Cena: ok. 25–40 USD/osoba
• Transport publiczny
  Najtańszy, ale najmniej wygodny (przesiadki, dłuższy czas)

Wskazówki:

• Miej przy sobie gotówkę na opłaty graniczne
• Warto mieć potwierdzenie noclegu
• Sprawdź, czy transfer obejmuje pomoc przy formalnościach

Przykładowe firmy:
Belize Shuttle Service, San Ignacio Tours, lokalni przewoźnicy

---

Z Gwatemali (Guatemala City → Flores → Tikal)

✈️ Lot Guatemala City → Flores

• Czas: ok. 45 minut
• Linie: TAG Airlines i inni lokalni przewoźnicy
• Cena: ok. 20–52 USD (zależnie od sezonu)
• Lotnisko: Flores (Santa Elena)

Dojazd dalej:

• Lotnisko → Flores: 15–30 minut
• Flores → Tikal: 1,5–2 godziny

Wskazówka:
Często opłaca się przylecieć wieczorem, przenocować w Flores i ruszyć do Tikal rano.

---

🚌 Autobus nocny Guatemala City → Flores

• Czas: 8–10 godzin
• Firmy: Litegua, Linea Dorotea, Fuente del Norte
• Cena: od ok. 45 USD

Wskazówki:

• Wybieraj sprawdzonych przewoźników
• Zabierz zatyczki do uszu i zabezpiecz bagaż

---

Flores → Tikal

Shuttle (minibus):

• Czas: 1–1,5 godziny
• Cena: ok. 7–13 USD
• Odjazdy: nawet od 03:30 (na wschód słońca)

Taxi / prywatny transfer:

• Cena: 60–120 USD za auto
• Najlepsze przy bardzo wczesnych wyjazdach

Wynajem auta:

Tu wypożyczysz swoje auto

• Dobra opcja dla grup i rodzin
• Większa elastyczność, ale wyższy koszt

Gdzie spać przy Tikal – Flores, El Remate i hotele w parku

Noclegi w Parku Narodowym Tikal:

Zaleta noclegu w parku: możliwość udziału w wycieczkach o wschodzie i zachodzie słońca bez konieczności dojazdu z Flores.

• Jungle Lodge Tikal – komfortowe pokoje, pakiety z przewodnikiem.
• Hotel Jaguar Inn Tikal – ekologiczny hotel z restauracją.
• Hotel Tikal Inn – bungalowy, basen, spokojna atmosfera.

Noclegi w Flores (nad jeziorem Petén Itzá):

• Los Amigos Hostel – kultowy hostel z ogrodem i biurem podróży.
• Bolontiku Boutique Hotel & Spa – luksusowy hotel nad jeziorem.
• Hotel Santana – widok na jezioro, basen, restauracja.

Budżetowe noclegi:

• W Tikal: Jaguar Inn, Tikal Inn, Tikal Campground.
• W Flores: XIMEL House, La Isla Bonita Residence, Casa de Don Francisco, Villa del Lago.

Kiedy jechać do Tikal – pogoda, pora sucha i deszczowa

Najlepszy czas na wizytę w Tikal to luty–marzec — to szczyt pory suchej: temperatury są przyjemne (25–30°C), niebo zwykle bezchmurne, a ścieżki suche i łatwe do przejścia.

Pora deszczowa trwa od maja do października — dżungla staje się wtedy bujniejsza i pełna życia, deszcze zwykle padają po południu lub wieczorem, a wilgotność może sięgać 90%. Największe natężenie ruchu turystycznego przypada na grudzień (szczególnie okres Boże Narodzenie i Nowy Rok) oraz na Wielkanoc (Semana Santa); w tych terminach hotele i transfery warto rezerwować z dużym wyprzedzeniem.

• Najlepszy czas: luty–marzec — sucho, mniej tłoczno, przyjemne temperatury.
• Pora deszczowa: maj–październik — wysoka wilgotność, intensywne opady.
• Największe tłumy: grudzień i Wielkanoc — wyższe ceny i pełne hotele.

Historia Majów – najważniejsze fakty i ciekawostki

Cywilizacja Majów to jedna z najbardziej fascynujących kultur w historii ludzkości. Zostawili po sobie niezwykłe dziedzictwo – od skomplikowanych kalendarzy i tajemniczych kodeksów, przez świętą biblię Popol Vuh, aż po żywe tradycje, które przetrwały do dziś. Ich potomkowie wciąż zamieszkują Gwatemalę, Meksyk, Belize, Salwador i Honduras, kultywując pradawne obrzędy i barwne zwyczaje. Oto kilka historii i ciekawostek, które przybliżą Wam ten niezwykły świat.

Kalendarz długiej rachuby – jak liczyli czas Majowie

21 grudnia 2012 roku, kiedy świat błędnie zinterpretował przesłanie kalendarza Majów, do Tikal przybyło tysiące osób, żeby wspólnie poczekać na koniec świata. W tym czasie uszkodzili schody świątyni.

Trzeci kalendarz Majów pokazywał cykl wszechświata który trwał 2880 000 dni, czyli około 7 885 lat słonecznych. Jeden z takich cykli zakończył się 21 grudnia 2012 roku i na szczęście nie oznaczał końca świata. Jeśli Majowie chcieli zapisać na kamiennej steli doniosłe wydarzenie, używali swoich trzech kalendarzy.

Kodeksy Majów – co przetrwało do dziś

Oryginalne pismo było jednym z największych osiągnięć Majów, którzy za pomocą około tysiąca znaków – glifów – mogli zapisać wszystko. O Juriju Knorozow, który odszyfrował glify Majów, pisałam w Copan, starożytnym mieście Majów w Hondurasie.

Do naszych czasów przetrwały zaledwie cztery manuskrypty, tak zwane kodeksy Majów. Najstarszy i najsłynniejszy z manuskryptów Majów – Kodeks Drezdeński z lat 1200- 1250 – znajdziemy w niemieckim muzeum. Jest kopią wcześniejszego kodeksu, napisanego przed IX wiekiem. Prawdopodobnie to Cortez wywiózł go do Hiszpanii, skąd potem trafił do Drezna. Więcej na ten temat znajdziecie w naszej wcześniejszej relacj i o kulturze Majów.

Popol Vuh – mitologia i wierzenia Majów

Majom Kicze z północnej Gwatemali udało się ocalić swoją świętą biblię. Około 1550 roku nieznany skryba spisał wszystkie ustne przekazy o stworzeniu świata i astronomii. Używał hiszpańskiego alfabetu, ale pisał w języku ludu Kicze. Dzieło umknęło uwadze Hiszpanów. Majowie pokazali księgę zaufanemu księdzu, który około 1715 roku przełożył ją na hiszpański. Oryginał jest ukryty do dzisiaj, a kopia wykonana przez księdza znalazła się w Chicago. Majowie z Gwatemali należą do jednej z wielu grup o podobnej kulturze i języku, dlatego ich tradycje także są podobne. Inspirowali się naturą i wykorzystywali to, co rosło wokół nich.

Gdzie dziś żyją Majowie – współczesne społeczności

Tikal jest najcenniejszym stanowiskiem archeologicznym obok Teotihuacan i Chichen Itza. Nazwę nadali archeolodzy, bo w języku Majów było to „miejsce, w którym słychać głosy duchów”. Przeminęły dynastie i runęły potęgi, ale Majowie są wciąż obecni.

Dzisiaj możemy spotkać ich w Meksyku, Belize, Salwadorze i Hondurasie, ale aż 60 procent wszystkich potomków starego ludu to Majowie z Gwatemali, o czym pisaliśmy już wcześniej.

Gwatemalę nazywa się sercem świata Majów – Corazon del Mundo Maya. Nadal ubierają się w barwne bluzki – huipil, i spódnice – corte. Mimo gorliwej wiary katolickiej nadal odprawiają pradawne ceremonie w zgodzie ze swoim kalendarzem. Najciekawsze tradycyjne wioski zobaczyliśmy nad jeziorem Atitlan.

Zwierzęta w Tikal – małpy pająki, wyjce, ostronosy i ptaki

Restauracja i recepcja w naszym hoteliku była otoczona gęstwiną, która przyciągała zwierzęta i ptaki. Najlepsze zdjęcie tukana zrobiłam właśnie tu. Siedział niedaleko i tylko zmieniał dla nas pozy.

Nasza chata była położona z dala od innych, za nią była tylko dżungla. Wprost z jacuzzi mogliśmy wejść pod prysznic ukryty za kotarą z bambusów. Takie zwierzątko przyglądało się wszystkiemu z góry.

Małpy pająki – spider monkey – w Tikal

Jedną z atrakcji, które robią jeszcze większe wrażenie niż piramidy, są małpy pająki (czepiak Geoffreya, spider monkey). Majowie uważali je za boskie zwierzęta. Legenda mówi, że kiedy bogowie próbowali stworzyć człowieka, pierwsze istoty wyszło im nieco nieokrzesane. Wyraz twarzy mają taki ludzki. One nigdy nie opuściły tego miejsca.

Małpa wygląda, jakby nas rozpoznała i z wrażenia zakryła usta – oni już tu są! Jej oficjalna nazwa to czepiak Geoffreya (łac. Ateles geoffroyi), po angielsku znana jako spider monkey.

Małpy pająki mają chwytny ogon, który służy im jako jako piąta kończyna i pomaga im w poruszaniu się po koronach drzew. Żyją w grupach od 20 do 40 osobników. Żywią się owocami, których pestki rozsiewają potem po ogromnej dżungli. Jeśli ktoś by mnie zapytał – co zobaczyć w Tikal – bez wahania powiem małpy.

Ostronosy w Tikal – ciekawskie towarzystwo na szlakach

Ostronos, albo Coati, to zapracowane zwierzątko, które nie zwraca uwagi na ludzi. Poruszają się w grupie samic w poszukiwaniu czegoś do jedzenia. Z samcami spotykają się tylko wiosną. Śpią na drzewach, po których biegają zręcznie jak wiewiórki.

Wracałam sama przez las, kiedy nie było jeszcze turystów, bo park otwiera się dopiero o 6 rano. Ptaki zdążyły się wybudzić i fruwały całymi stadami. Czułam się taka szczęśliwa, kiedy mijałam piramidy otulone mgłą i skręcałam w kolejne ścieżki. Hałaśliwa grupa tukanów usiadła na gałęziach nad moją głową, a jeden się zatrzymał na dłużej dla mnie.

Tukany tęczowodziobie zobaczyłam potem z bliska w Kostaryce i opisałam dokładnie.

Wyjce w Tikal – najgłośniejsze zwierzęta Ameryki Środkowej

Grzmiący i głuchy ryk demona mrozi krew w żyłach, szczególnie w nocy, kiedy rozlega się blisko łóżka. To wyjce, Howler Monkey.

Są najgłośniejsze ze wszystkich małp, a piekielny grzmot jaki się z nich wydobywa ma skusić partnera, albo ogłosić granice terytorium. Prawie nigdy nie opuszczają wierzchołków drzew. Półmetrowy ogon służy do chwytania gałęzi. Żyją w grupach do 20 osobników, a szefem grupy jest doświadczony samiec.

Majowie uważali małpy za czcigodnych przodków ludzkości. Wspomina o tym święta księga Popol Vuh. Ponury wygląd tych małp kojarzył się Majom z powagą i pracą. Wyjce są roślinożerne, ale zjadają tylko niektóre liście i pąki, dlatego ich dieta jest mało energetyczna. Są ospałe i mało aktywne. Dużo odpoczywają i znacznie trudniej jest je wypatrzeć niż małpki pająki

---

Jeśli zastanawiasz się, co zobaczyć w Tikal podczas własnej podróży, pozwól, że ten przewodnik będzie Twoim punktem wyjścia. To miejsce zostaje w pamięci na długo.

Jeśli podobał Ci się ten wpis, podziel się nim ze znajomymi! Będzie to dla mnie ogromna radość! Śledź mnie na Facebooku lub Instagramie, aby być na bieżąco z moimi podróżami i zobaczyć jeszcze więcej zdjęć! Jeśli nie chcesz przegapić nowych postów, subskrybuj mój blog.

💡 Drobna informacja: Ten artykuł zawiera linki partnerskie. Rezerwując, wspierasz mojego bloga – dostaję małą prowizję, która pomaga mi go utrzymać. Dziękuję!

Zobacz inne nasze wpisy z Gwatemali.

Jezioro Atitlan. Majowie i kryształowe czaszki

Co zobaczyć w Quetzaltenango (Xela) – odkryj ceremonie Majów i kolorowe kościoły

Kultura Majów w Gwatemali – tradycje, stroje i codzienne życie

Co zobaczyć w Antigua Guatemala – najważniejsze atrakcje

Wulkany w Gwatemali i wioska Hobbitów

Do tej pory odwiedziliśmy te stanowiska Majów:

Copan – stolica głównego królestwa Majów w Hondurasie.

Chichen Itza – X-wieczne miasto Tolteków w Meksyku.

Tenochtitlan – stolica Azteków w mieście Mexico City.

Teotihuacan – w Meksyku

Tula – stolica Imperium Tolteków w Meksyku

Uxmal – jedno z najważniejszych stanowisk kultury Majów w Meksyku

Lamanai – ruiny Majów w Belize